Legislation · 11-07-2026

Πυρασφάλεια πολυκατοικίας: τι απαιτείται και ποιος ευθύνεται

Η πυρασφάλεια της πολυκατοικίας στην Κύπρο έχει ένα χαρακτηριστικό που ξαφνιάζει τους περισσότερους: για τα υφιστάμενα κτίρια κατοικιών δεν υπάρχει σήμερα νομοθεσία που να προβλέπει περιοδικό έλεγχο πυρασφάλειας, ούτε καθορισμένη αρχή που να τον διενεργεί. Το κενό το έχει επισημάνει δημόσια η ίδια η Πυροσβεστική Υπηρεσία. Οι απαιτήσεις πυρασφάλειας εφαρμόζονται κυρίως στο στάδιο της πολεοδομικής και οικοδομικής άδειας, δηλαδή όταν το κτίριο σχεδιάζεται και κτίζεται. Από εκεί και πέρα, η προστασία του κτιρίου εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το πόσο σοβαρά την παίρνει η διαχειριστική επιτροπή. Παρακάτω: τι ισχύει, πού ευθύνεται η επιτροπή, και μια πρακτική λίστα που δεν κοστίζει σχεδόν τίποτα.

Τι προβλέπεται και τι όχι

Στα καινούργια κτίρια, η πυρασφάλεια ενσωματώνεται στην άδεια: οδεύσεις διαφυγής, πυράντοχες πόρτες όπου απαιτούνται, συστήματα συναγερμού και κατάσβεσης ανάλογα με το μέγεθος και τη χρήση, και στα ψηλά κτίρια αυστηρότερες απαιτήσεις κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Ό,τι εγκρίθηκε στην άδεια πρέπει να υπάρχει και να λειτουργεί.

Για τις παλαιότερες πολυκατοικίες όμως, αυτές που αποτελούν και τη μεγάλη πλειοψηφία, δεν προβλέπεται τακτική επιθεώρηση. Κανείς δεν θα έρθει να ελέγξει αν ο διάδρομος είναι ελεύθερος ή αν ο πυροσβεστήρας έχει λήξει. Η Πυροσβεστική Υπηρεσία έχει προειδοποιήσει συγκεκριμένα για κλιμακοστάσια γεμάτα παλιά έπιπλα και για κλειδωμένες εξόδους κινδύνου σε πολυκατοικίες. Αυτά δεν είναι θεωρητικοί κίνδυνοι: σε πυρκαγιά, το φραγμένο κλιμακοστάσιο είναι ο λόγος που ένα διαχειρίσιμο συμβάν γίνεται τραγωδία.

Το νομοσχέδιο για τις κοινόκτητες οικοδομές που εκκρεμεί στη Βουλή δεν καλύπτει το κενό των ελέγχων, φέρνει όμως την υποχρεωτική ασφάλιση του κτιρίου, η οποία συνδέεται άμεσα με την πυρασφάλεια: η φωτιά είναι ο πρώτος κίνδυνος που καλύπτει ένα ασφαλιστήριο κτιρίου, και ασφαλιστές έχουν αρχίσει να ρωτούν για πυροσβεστήρες και οδεύσεις πριν τιμολογήσουν.

Πού ευθύνεται η διαχειριστική επιτροπή

Η επιτροπή διαχειρίζεται τους κοινόχρηστους χώρους, άρα οτιδήποτε αφορά την πυρασφάλεια αυτών των χώρων περνά από τα χέρια της: τα κλιμακοστάσια, τους διαδρόμους, τις εξόδους, τον φωτισμό ασφαλείας, τους πυροσβεστήρες στους κοινόχρηστους χώρους, το λεβητοστάσιο και τον ηλεκτρολογικό πίνακα του κτιρίου. Αν συμβεί το κακό και αποδειχθεί ότι η έξοδος κινδύνου ήταν κλειδωμένη ή το κλιμακοστάσιο φραγμένο με αντικείμενα που η επιτροπή ανεχόταν επί χρόνια, το ερώτημα της ευθύνης θα τεθεί ευθέως, νομικά και ηθικά.

Η καλή πλευρά: σε αντίθεση με τον ανελκυστήρα ή τη στεγανοποίηση της ταράτσας, η πυρασφάλεια των κοινόχρηστων είναι από τα φθηνότερα πράγματα που μπορεί να τακτοποιήσει μια επιτροπή. Το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς είναι τάξη και συνέπεια, όχι δαπάνη.

Η πρακτική λίστα

• Ελεύθερες οδεύσεις. Κλιμακοστάσια και διάδρομοι χωρίς έπιπλα, στρώματα, ποδήλατα και χαρτόκουτα. Είναι το πιο συχνό εύρημα και το πιο εύκολο να διορθωθεί. Μια ανακοίνωση με προθεσμία, και μετά απομάκρυνση.

• Ξεκλείδωτες έξοδοι. Καμία έξοδος κινδύνου κλειδωμένη με τρόπο που να μην ανοίγει από μέσα. Αν η κλειδαριά μπήκε για λόγους ασφάλειας από διαρρήξεις, υπάρχουν μπάρες πανικού που κλειδώνουν απέξω και ανοίγουν από μέσα.

• Πυροσβεστήρες με ημερομηνία. Τοποθετημένοι στους κοινόχρηστους χώρους και συντηρημένοι στις προβλεπόμενες ημερομηνίες. Η αναγόμωση κοστίζει λίγα ευρώ τον χρόνο ανά πυροσβεστήρα.

• Φωτισμός ασφαλείας που δουλεύει. Δοκιμάστε τον. Τα φωτιστικά ασφαλείας με καμένη μπαταρία είναι ο κανόνας στα παλιά κτίρια, και το ρεύμα κόβεται ακριβώς όταν τα χρειάζεστε.

• Ηλεκτρολογικός πίνακας και μετρητές. Ο χώρος των μετρητών καθαρός, χωρίς αποθηκευμένα εύφλεκτα, με τον πίνακα ελεγμένο από αδειούχο ηλεκτρολόγο αν έχει δεκαετίες να ανοιχτεί.

• Γκαράζ και αποθήκες. Όχι βενζίνες, διαλυτικά και φιάλες υγραερίου σε κοινόχρηστες αποθήκες. Είναι δύσκολη κουβέντα με τους ενοίκους, αλλά μία φιάλη σε λάθος σημείο αλλάζει την κατηγορία του κινδύνου όλου του κτιρίου.

• Αριθμός κτιρίου ορατός από τον δρόμο. Λεπτομέρεια που κανείς δεν σκέφτεται: το πυροσβεστικό όχημα πρέπει να σας βρει με την πρώτη.

Περάστε τη λίστα μία φορά, καταγράψτε τι βρήκατε και τι διορθώθηκε, και επαναλάβετε τον έλεγχο μία με δύο φορές τον χρόνο. Η καταγραφή έχει διπλή αξία: οργανώνει τη δουλειά, και αποδεικνύει ότι η επιτροπή επιμελήθηκε, πράγμα που μετρά και απέναντι στον ασφαλιστή και σε οποιαδήποτε μελλοντική διερεύνηση.

Κάντε το σύστημα, όχι πρωτοβουλία του ενός

Σε πολλά κτίρια η πυρασφάλεια κρατιέται από έναν πρόθυμο ένοικο που κάποια στιγμή μετακομίζει, και μαζί του φεύγει και η μνήμη του τι έγινε πότε. Ο μόνος τρόπος να μη συμβεί αυτό είναι τα ευρήματα, οι ημερομηνίες αναγόμωσης, οι ανακοινώσεις και οι φωτογραφίες να ζουν σε ένα κοινό αρχείο του κτιρίου. Το folio.cy είναι φτιαγμένο ακριβώς για αυτό: κάθε έλεγχος γίνεται καταγεγραμμένο συμβάν με ημερομηνία και υπεύθυνο, οι εκκρεμότητες γίνονται θέματα που δεν ξεχνιούνται, και η επόμενη επιτροπή παραλαμβάνει ιστορικό αντί για κενό.